Δημοσθένης, Επιτάφιος 4-5: Η αυτοχθονία των Αθηναίων

H καλή καταγωγή αυτών των ανθρώπων έχει αναγνωριστεί εδώ και πολύ καιρό από όλους. Γιατί δεν είναι απλώς δυνατόν να αναγάγουμε τον χαρακτήρα του καθενός ξεχωριστά στον πατέρα και τους προγόνους του αλλά συνολικά στην κοινή τους πατρίδα, της οποίας όλοι αναγνωρίζουν ότι είναι αυτόχθονες κάτοικοι. Είναι, συνεπώς, οι μόνοι από όλους τους ανθρώπους που κατοίκησαν εκεί όπου γεννήθηκαν και παρέδωσαν τη γη στους απογόνους τους, οπότε είναι δίκαιο κανείς να θεωρήσει ότι όσοι ήρθαν στις πόλεις τους ως επήλυδες και ονομάστηκαν πολίτες των πόλεων αυτών μοιάζουν με τα υιοθετημένα παιδιά, ενώ αυτοί είναι γνήσιοι πολίτες της πατρίδας λόγω καταγωγής. Mου φαίνεται, επίσης, πως το γεγονός ότι οι καρποί, με τους οποίους τρέφονται οι άνθρωποι, εμφανίστηκαν πρώτα σε μας, ανεξάρτητα από το ότι εξελίχθηκαν στο μεγαλύτερο αγαθό για όλους, είναι αναγνωρισμένη απόδειξη ότι αυτή η γη είναι η μητέρα των προγόνων μας. Γιατί όλα όσα γεννούν ταυτόχρονα θρέφουν τα παιδιά τους κατά φυσική επιταγή˙ έτσι ακριβώς έπραξε και αυτή η χώρα.

[πηγή: Δημοσθένης Επιτάφιος 4-5, μτφρ. Α.Τυφλόπουλος: Η Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα]

Θουκυδίδης Ιστορίαι 1.2.5. – 1.2.6: Η αυτοχθονία των Αθηναίων

Στην Αττική όμως, που έμεινε τον περισσότερο καιρό χωρίς επαναστάσεις επειδή η γη της ήταν φτενή, κατοικούσε συνέχεια ο ίδιος πληθυσμός. Και δεν είναι μικρή απόδειξη του λόγου μου το εξής: ότι τ' άλλα μέρη της Ελλάδας δεν εμεγάλωσαν το ίδιο, επειδή άλλαζαν κάθε τόσο κατοίκους˙ απ' όσους δηλαδή διώχνονταν ή αναγκάζονταν να φύγουν από την άλλη Ελλάδα εξ αιτίας του πολέμου και των επαναστάσεων, κατέφευγαν οι πιο εύποροι στην Αθήνα, με την ιδέα πως θα έβρισκαν ασφάλεια, κι αφού γίνονταν πολίτες της, την έκαναν ακόμα μεγαλύτερη πόλη σε πληθυσμό ήδη από τα παλιά χρόνια, τόσο μάλιστα που αργότερα έστειλαν κόσμο και ίδρυσαν αποικίες στην Ιωνία, γιατί δεν τους χωρούσε πια η Αττική.

[πηγή: Θουκυδίδης Ιστορίαι 1.2.5. – 1.2.6, μτφρ. Ε.Λαμπρίδη: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα]