Πέλοπας

Ο Πέλοπας είναι γιος του Τάνταλου. Η μητέρα του ονομάζεται άλλοτε Κλυτία, άλλοτε Ευρυάνασσα, Ευρυσθάνασσα, Ευρυθεμίστη, κτλ. Μερικές φορές τη θεωρούν κόρη κάποιου θεού-ποταμού της Ασίας, του Πακτωλού ή του Ξάνθου (του ποταμού της Τρωάδας). Ως γιος του Τάνταλου κατάγεται από τη Μικρά Ασία• όταν ο Ίλος άρχισε τον πόλεμο εναντίον του Τάνταλου, μετανάστευσε στην Ευρώπη. Όταν ήρθε στην Ελλάδα, είχε μαζί του θησαυρούς και έτσι έφερε σε μια χώρα ως τότε φτωχή λίγη ανατολίτικη χλιδή. Τον συνόδευαν, λένε, Φρύγες μετανάστες, των οποίων τους τάφους έδειχναν στη Λακωνία μέχρι την ιστορική εποχή.
Διηγούνταν πως, όταν ο Πέλοπας ήταν νέος, είχε πέσει θύμα ενός εγκλήματος του πατέρα του Τάνταλου, ο οποίος τον σκότωσε, τον έκοψε κομμάτια και τον μαγείρεψε. Ύστερα το φαγητό αυτό το πρόσφερε στους θεούς. Ορισμένοι μυθογράφοι υποστήριζαν πως ο Τάνταλος είχε ενεργήσει έτσι από ευσέβεια, γιατί την εποχή εκείνη υπήρχε λιμός στο βασίλειό του και δεν είχε κανένα άλλο θύμα να προσφέρει στους θεούς. Τις περισσότερες όμως φορές βεβαιώνουν ότι ο Τάνταλος θέλησε με τον τρόπο αυτόν να δοκιμάσει τη θεϊκή οξυδέρκεια. Όλοι οι θεοί αναγνώρισαν το κρέας που τους πρόσφεραν και κανένας δεν έφαγε εκτός από τη Δήμητρα, που, πεινασμένη καθώς ήταν, καταβρόχθισε έναν ώμο, προτού καταλάβει τι ήταν. (Σύμφωνα με άλλες παραδόσεις για την πράξη αυτή ένοχοι θεωρήθηκαν ο Άρης ή ακόμη και η Θέτιδα). Αλλά οι θεοί αποκατέστησαν το σώμα του Πέλοπα και του ξανάδωσαν τη ζωή του. Στη θέση του ώμου, που είχε φαγωθεί, του κατασκεύασαν έναν άλλο από ελεφαντόδοτο, λείψανο που αργότερα έδειχναν στην Ήλιδα (…)
Το όνομα του Πέλοπα συνδέεται με την καθιέρωση των Ολυμπιακών αγώνων. Αυτός είναι, καθώς έλεγαν, ο πρώτος που τους ίδρυσε. Αργότερα οι αγώνες αυτοί παρήκμασαν και τους ανακαίνισε ο Ηρακλής προς τιμήν και προς μνήμην του Πέλοπα.

[πηγή: Grimal Pierre, Λεξικό της Ελληνικής και Ρωμαϊκής Μυθολογίας, επιμέλεια ελλ. έκδ. Β. Άτσαλος, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1991]