Η συνειδητοποίηση της τραγικής αλήθειας από την Ιοκάστη και
η αντίδρασή της σε αντιπαράθεση με τον Οιδίποδα

Η αποδοχή της αποκάλυψης είναι το γνώρισμα του ανώτερου ανθρώπου, ο οποίος, σε αντίθεση με το κοινό, όχι ηρωικό άτομο, το μέσο θεατή κάθε θεάτρου, δεν υπεκφεύγει ούτε αρνείται ούτε επιχειρεί να μεταθέσει την ευθύνη. Όταν στον Οιδίποδα Τύραννο η Ιοκάστη ανακαλύπτει ότι ο άντρας της είναι και γιος της, η αντίδρασή της είναι να καταπνίξει την αλήθεια και να αφήσει τον Οιδίποδα να συνεχίσει να ζει μέσα στην άγνοια. Αυτό είναι απόλυτα κατανοητό, αλλά για τον Σοφοκλή τότε μονάχα φτάνει κανείς στην άκρα εγκαρτέρηση όταν, όπως ο Οιδίπους, αντικρίζει και αποδέχεται την αλήθεια, με όσο φριχτές συνέπειες κι αν έχει […]. Ο συνηθισμένος άνθρωπος το βάζει στα πόδια και προσπαθεί να ξεχάσει ή να τα μπαλώσει με μια συμβιβαστική λύση, αλλά για το ηρωικό άτομο μια τέτοια διαφυγή δεν είναι δυνατή […] ο Οιδίπους αρνείται πεισματικά κάθε συμβουλή στη διεξαγωγή της έρευνάς του και, όταν πια έχει ανακαλύψει την αλήθεια, βρίσκει τον τρόπο να συμφιλιωθεί με τη νέα του ταυτότητα.

[πηγή: P.E. Easterling – B.M.W. Knox, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, μτφρ. Ν. Κονομή, Χρ. Γρίμπα, Μ. Κονομή, εκδ. Δημ. Ν. Παπαδήμα, Αθήνα 2005, σελ. 405]