Η δραματική ειρωνεία στον Οἰδίποδα Τύραννον

Η περισσότερο ανεπτυγμένη μορφή δραματικής ειρωνείας βρίσκεται στον Οἰδίποδα Τύραννον, στην Ἠλέκτραν και στον Φιλοκτήτην. Ο πρώτος λόγος του Οιδίποδα προς τον χορό στον Οἰδίποδα Τύραννον είναι μια ανάπτυξη του τελευταίου λόγου του στον πρόλογο και, όπως εκείνος, είναι πλήρης δραματικής ειρωνείας. Ο Οιδίπους λέγει ότι είναι άσχετος με τον φόνο και ότι θα εκδικηθεί για τον Λάιο, σαν να ήταν δικός του πατέρας, αλλά οι θεατές γνωρίζουν ότι, όταν ο Οιδίπους καταριέται τον φονιά, καλεί να πέσουν οι κατάρες πάνω σ’ αυτόν τον ίδιο. Στο τέλος της σκηνής ο Σοφοκλής εύστοχα παίζει μ’ αυτή την ειρωνεία. Οι θεατές γνωρίζουν ότι οι προφητείες του Τειρεσία επαληθεύονται και ότι οι υπαινιγμοί του για τον Κιθαιρώνα, για την τύφλωση, για την εξορία και για το φόνο του Λαΐου πρέπει να είναι μια προετοιμασία για αποκάλυψη της αλήθειας στις επόμενες σκηνές του δράματος. Ακόμη αυτή η γνώση αποκτά βαρύτητα με τη συμπάθεια αυτών προς τον Οιδίποδα για τη φανερή επιθυμία του να βοηθήσει τη Θήβα, για την πιθανότητα των υποψιών του και για τη φαινομενικά αδικαιολόγητη οργή του Τειρεσία. Η γνώση υποχωρεί στο αίσθημα και ο θεατής ταυτίζει τον εαυτό του με τον Οιδίποδα.

[πηγή: T.B.L. Webster, Εισαγωγή στον Σοφοκλή, μτφ.-επιμ. Ιωάννης Αχ. Μπάρμπας,  Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1996, σελ. 137]